Morto Koyu Doğrulanmamış İşletme

1915 Çanakkale Muharabeleri’ nde İngilizlerin çıkartma yaptığı Morto Koyu, Gelibolu Yarımadası’ nın önemli bir sahili. Çanakkale Şehitler Abidesi’ ne yakınlığı nedeniyle sıklıkla ziyaret edilen Morto Koyu, Gelibolu’ nun en güzel koylarından biri olma özelliği taşıyor.

Morto Koyu, 25 Nisan 1915 günü başlayan kara muharebelerinde, İngilizlerin Gelibolu Yarımadası’ nın uç kısmına yapacağı beş çıkartma noktasından biriydi. İngilizlerin ‘S Plajı’ olarak kodladığı Morto Koyu, hain planların başrolündeydi desek yeridir. İngilizlerin planı ise, Morto Koyu’ na çıkıp, Seddülbahir’ deki Türk savunmasını tehdit etmekti.

İngilizlerin yaptığı çıkartmadan iki gün sonra Morta Koyu Fransızlara devredildi. Fakat Türk ordusunun attığı 3 torpido Fransız gemisi Goliath’ ın 570 denizcisiyle denizin dibini boylamasına neden oldu. Bu olay hem Çanakkale Muharebeleri, hem de Türk denizcilik tarihi açısından büyük bir önem taşıyor.

O günden sonra Fransızlar bu koya ‘ölüm’ anlamına gelen ‘Morto’ ismini vermişler. Eğer yolunuz Çanakkale’ ye düşerse, Morto Koyu’ nu da mutlaka görün. Her ne kadar ölüm koyu olsada Denizi sığ ve tertemiz. Şimdiden keyifli bir tatil geçirmenizi dileriz.

Koyun suyu gayet temiz ve yosunsuzdu ancak suyu soğuktu. Denizin dibinde küçücük yengeçler deniz salyangozları, el büyüklüğünde balıklar var ancak zarar vermiyorlar ve insanlardan kaçıyorlar. Çok keyifli bir gün geçirdik bu pırıl pırıl koyda. Duş ve wc imkanı yok

Denizi çok sığ ve temiz. Tesis yok kendi ihtiyaçlarınızı ve sandalye,masa vb yanınızda götürmeniz lazım. Gölge yapacak ağaçlar var ancak çok sık ve koyu gölge olmaz. Zaten araç yolununun hemen kenarında oturuluyor araçlar geçerken rahatsızlık verebiliyor. Bize göre piknik yapılacak bir yer değildi ancak günbatimina doğru gidilirse bir iki saat keyifli zaman geçirilir. Harika bir abide manzarası var.

Abidenin yaninda oto park var burada wv ve su ihtiyacinizi karşilayabilirsiniz.

Gelibolu yarımadasının güneyinde,şehitler abidesinin bulunduğu Eski Hisarlık tepesinin altında yer alan koydur.Yılın çoğu bölümünde burada su sakin,dalgasız olduğu için ölü koy anlamında morto koyu dendiği söylenmektedir.Çanakkale kara savaşları sırasında genelde fransız birliklerinin yer aldığı bir alandı ve yarımadadaki tek Fransız mezarlığı yine burada,koyun kuzeyinde yer almaktadır.

Gelibolu Yarımadası tarihi Çanakkale şehitler abidesi muhteşem boğaz manzaralı hüzünlü duygusal gururlu gezip sedulbahir devam ederseniz solunuzda ölü koy saçınızda cam ormanları zeytin ağacları devam ederseniz çıkarmanın ilk ve tek Fransız mezarlığı sağ yamaçta solda yine ölü koy manzarası ile gezmek görmek gereken bir yerdir ki bizler için canlarını veren dedelerimiz, babalarımız, amcalarımız,dayılarımız, yeğenlerimiz hangi devletlerle milletlere yokluk yoksulluk imkânsızlıklar içinde bizler için can verip şehit oldukları düşünerek gezip devam edip sedulbahir köyü gelip muhteşem kalesini gezip köyün içinden devap edip gözcü baba İngiliz anzak mezarlığı ve anıtını gezip Çanakkale boğazı manzarası tepeden görmek gerekir. Gözcü baba tepsine gelmeden Ertuğrul tabyası gelirsinizki burdaki toplar tahkimatlari gezip Çanakkale boğazı manzarası görüp hüzün dolu dilinizde dualar ile Yahya çavuş anıtı ve siperleri görür hüzünlü dilimizde dualarımız duygusal gururlu gezerkek orlarda yatan şehitlerimizi gezmeli bizler için hiç düşünmeden canlarını verenlerin şehitlerin savaştıkları farklı devlet ve milletlerin yokluk yoksulluk imkânsızlıklar içinde yazdıkları destanlarda biri olan Yahya çavuş ve şehitlerimiz Çanakkale boğazı morto koyu manzarası içinde bizler her zaman dünyanın sonuna kadar buradayız gene olsa yine bizler sizler için şehit oluruz der gibi bizleri bekliyor gezip görmenizi tavsiye ederim.

Yaşadığım tek sorun suyun hemen girişinde ayakları kesme potansiyeli olan kayalar ve onların üzerindeki oluşumlar. Onun dışında oldukça güzel.

Berrak,dalgasiz bir suyu var, tamamen kumlu bir yer ayaklara zarar vermiyor. 150 metreye kadar su diz boyunda bu sayede cocuklarla gelinebilir. Duş wc gibi yerler yok Gelirken kendi semsiyenizi ve ekipmanlarınizi,suyunuzu unutmazsaniz keyifli ve uzun vakit gecirebilirsiniz.

Yahya Çavuş Şehitliği

25 Nisan 1915 günü Gelibolu Yarımadası’nda Ertuğrul Koyu’na çıkarma yapan 3000 askerden oluşan İngiliz kuvvetini, komutasındaki 67 askeriyle on saat mavzer atışlarıyla sahilde durduran 26.P.A.3.Tb.10.Bl.1Tk. Komutanı Ezineli Yahya Çavuş’la kahraman askerlerinin hâtırasını yaşatmak amacıyla Gelibolu Yarımadası’nda yaptırılmıştır. İngiliz Generali Nepier, Yahya Çavuş ve askerlerinin yoğun ateşi karşısında, karşılarında bir tümen bulunduğunu sanmıştı.

Yahya Çavuş Şehitliği’ndeki şu dörtlük Yahya Çavuş’u ve takım arkadaşlarının kahramanlığını veciz şekilde anlatmaktadır:

“Bir kahraman takım ve de Yahya Çavuş’tular
Tam üç alayla burada gönülden vuruştular
Düşman tümen sanırdı bu şahane erleri
Allah’ı arzu ettiler, akşama kavuştular”

1915 yılında İngiliz ve Fransız askerlerinin bulunduğu bölge. Denizi turkuaz ve sıcacık. Serinlemek için harika bir yer…